Wanneer geldt de uitzondering van meer dan 5 jaar partneralimentatie?

Er zijn drie belangrijke uitzonderingen. 1: duurde het huwelijk langer dan 15 jaar en bereikt de ontvangende partner binnen 10 jaar de AOW-leeftijd, dan loopt de alimentatie maximaal tot de AOW-leeftijd. 2: zijn er kinderen jonger dan 12 jaar, dan loopt de alimentatie maximaal tot het jongste kind 12 jaar wordt. 3: voor scheidingen die voor 1 januari 2020 zijn ingediend geldt nog de oude regel van maximaal 12 jaar.

Mogen we zelf andere afspraken maken over partneralimentatie?

Ja. Jullie mogen samen een ander bedrag of een andere duur afspreken, of helemaal afzien van partneralimentatie. Leg dat vast in het echtscheidingsconvenant. Bij kinderalimentatie kan dat niet zomaar: die is een recht van het kind en de rechter toetst of de bijdrage voldoende is.

Partneralimentatie: wat is het en hoe lang moet je betalen?

Q: Hoe lang moet je partneralimentatie betalen?

Voor scheidingen sinds 1 januari 2020 geldt als hoofdregel: de helft van de duur van het huwelijk, met een maximum van 5 jaar. Was je 6 jaar getrouwd, dan betaal je maximaal 3 jaar. Was je 14 jaar getrouwd, dan geldt het maximum van 5 jaar. Er zijn uitzonderingen voor lange huwelijken, jonge kinderen en ouders die bijna de AOW-leeftijd bereiken.

Q: Wat is het verschil tussen partneralimentatie en kinderalimentatie?

Kinderalimentatie is een bijdrage in de kosten van de kinderen en is verplicht voor alle ouders, getrouwd of niet. Partneralimentatie is een bijdrage in het levensonderhoud van je ex-partner en bestaat alleen na een huwelijk of geregistreerd partnerschap. Kinderalimentatie gaat altijd voor: pas als er daarna draagkracht overblijft, kan partneralimentatie worden vastgesteld. Partneralimentatie is fiscaal aftrekbaar voor de betaler, kinderalimentatie niet.

Q: Heb ik recht op partneralimentatie als we samenwoonden zonder huwelijk?

Nee. Partneralimentatie bestaat alleen na een huwelijk of geregistreerd partnerschap. Woonden jullie samen zonder die formele band, dan is er geen wettelijk recht op partneralimentatie, ook niet met een samenlevingscontract (tenzij jullie daarin zelf een alimentatieafspraak hebben opgenomen). Kinderalimentatie geldt wel gewoon voor alle ouders.

Q: Stopt partneralimentatie als mijn ex gaat samenwonen?

Ja. De verplichting eindigt definitief als de ontvangende ex-partner opnieuw trouwt, een geregistreerd partnerschap aangaat of gaat samenwonen als waren zij gehuwd. Ook bij een flinke inkomensstijging van de ontvanger of inkomensdaling van de betaler kan het bedrag worden aangepast.

Na een scheiding kan de ene ex-partner verplicht zijn bij te dragen aan het levensonderhoud van de ander: partneralimentatie. Sinds 2020 is de hoofdregel simpel: de helft van de huwelijksduur, met een maximum van 5 jaar. Maar er zijn belangrijke uitzonderingen, en partneralimentatie werkt heel anders dan kinderalimentatie. Hieronder staat het helder op een rij.

Bereken kinderalimentatie Gratis ouderschapsplan maken

Wat is partneralimentatie?

Partneralimentatie is een financiele bijdrage van de ene ex-partner aan de ander na een huwelijk of geregistreerd partnerschap. Het idee: tijdens het huwelijk hebben jullie de zorg voor elkaar op je genomen, en die zorgplicht stopt niet abrupt op de dag van de scheiding. Kan een van jullie na de scheiding niet (volledig) in het eigen levensonderhoud voorzien, bijvoorbeeld omdat die partner jarenlang minder werkte om voor de kinderen te zorgen, dan kan de ander verplicht zijn bij te dragen.

De hoogte hangt af van twee dingen: de behoefte van de ontvanger (wat is er nodig om de levensstandaard redelijk voort te zetten en wat kan diegene zelf verdienen) en de draagkracht van de betaler (wat kan er, na de eigen lasten en de kinderalimentatie, gemist worden). Rechters gebruiken hiervoor de Trema-normen. Voor actuele uitgangspunten kun je terecht op rechtspraak.nl en rijksoverheid.nl.

Partneralimentatie is niet hetzelfde als kinderalimentatie

De twee worden vaak door elkaar gehaald, maar de verschillen zijn groot:

	Kinderalimentatie	Partneralimentatie
Voor wie	De kinderen (via de verzorgende ouder)	De ex-partner zelf
Wanneer verplicht	Altijd, ook zonder huwelijk	Alleen na huwelijk of geregistreerd partnerschap
Duur	Tot het kind 21 jaar is	Hoofdregel: helft huwelijksduur, max. 5 jaar
Voorrang	Gaat altijd voor	Alleen uit wat er daarna aan draagkracht overblijft
Fiscaal	Niet aftrekbaar, niet belast	Aftrekbaar voor betaler, belast bij ontvanger
Zelf afwijken of afzien	Beperkt: recht van het kind, rechter toetst	Ja, vrij af te spreken in het convenant

Die voorrangsregel is belangrijk om te onthouden: eerst wordt de kinderalimentatie vastgesteld. Pas als de betalende ouder daarna nog draagkracht over heeft, kan er partneralimentatie bij komen. Wil je weten waar je qua kinderalimentatie ongeveer op uitkomt? Gebruik onze gratis alimentatiecalculator.

Hoe lang moet je partneralimentatie betalen?

Voor scheidingen waarvan het verzoek op of na 1 januari 2020 is ingediend, geldt deze hoofdregel:

Hoofdregel sinds 2020

De duur van de partneralimentatie is de helft van de duur van het huwelijk, met een maximum van 5 jaar. Was je 6 jaar getrouwd, dan is de maximale duur 3 jaar. Was je 14 jaar getrouwd, dan geldt het plafond van 5 jaar. De termijn start op de datum van inschrijving van de echtscheiding.

Op die hoofdregel bestaan drie belangrijke uitzonderingen:

Lang huwelijk en AOW in zicht: duurde het huwelijk langer dan 15 jaar en bereikt de ontvangende partner binnen 10 jaar de AOW-leeftijd, dan kan de alimentatie doorlopen tot de AOW-leeftijd. Dat is dus mogelijk langer dan 5 jaar.
Jonge kinderen: hebben jullie samen kinderen onder de 12 jaar, dan loopt de partneralimentatie maximaal door tot het jongste kind 12 jaar wordt. Bij een baby van 1 jaar kan de duur dus oplopen tot 11 jaar.
Scheiding voor 2020: is het echtscheidingsverzoek voor 1 januari 2020 ingediend, dan geldt nog de oude regeling met een maximale duur van 12 jaar (of korter bij kinderloze huwelijken onder de 5 jaar).

Let op: gelden er meerdere uitzonderingen tegelijk, dan geldt de langste termijn. In schrijnende gevallen kan de rechter de termijn bovendien verlengen. De wettelijke regeling staat in artikel 1:157 BW; check rijksoverheid.nl voor de actuele uitleg.

Wanneer heb je recht op partneralimentatie?

Partneralimentatie bestaat alleen na een huwelijk of geregistreerd partnerschap. Woonden jullie samen zonder die formele band, dan is er geen wettelijk recht op partneralimentatie, hoe lang jullie ook samen waren. Ook een samenlevingscontract geeft dat recht niet, tenzij jullie er zelf een alimentatieafspraak in hebben opgenomen. Lees meer over die situatie in ons artikel over uit elkaar gaan zonder huwelijk.

Was er wel een huwelijk of geregistreerd partnerschap, dan is recht op partneralimentatie nog geen automatisme. Er moet sprake zijn van behoefte bij de een en draagkracht bij de ander. Verdienen jullie ongeveer evenveel, of kan de minstverdienende partner redelijkerwijs zelf voldoende verdienen, dan komt er vaak geen partneralimentatie uit de berekening.

De verplichting eindigt sowieso als de ontvangende partner opnieuw trouwt, een geregistreerd partnerschap aangaat of gaat samenwonen als waren zij gehuwd. Dat einde is definitief: de alimentatie herleeft niet als die nieuwe relatie later strandt.

Zelf afspraken maken: afwijken of afzien mag

Anders dan bij kinderalimentatie zijn jullie bij partneralimentatie vrij om zelf afspraken te maken. Jullie mogen samen:

Een eigen bedrag afspreken, hoger of lager dan de Trema-berekening.
Een eigen duur afspreken, bijvoorbeeld een afbouwregeling waarbij het bedrag elk jaar daalt.
Helemaal afzien van partneralimentatie, met een nihilbeding in het echtscheidingsconvenant.

Leg zulke afspraken altijd schriftelijk vast in het echtscheidingsconvenant, het liefst met hulp van een mediator of advocaat. Verandert er later iets wezenlijks (baanverlies, flinke inkomensstijging, nieuwe gezinssituatie), dan kan het bedrag worden herzien. Hoe dat werkt lees je in ons artikel over alimentatie wijzigen.

Vergeet daarnaast de jaarlijkse indexering niet: alimentatiebedragen (partner- en kinderalimentatie) stijgen elk jaar automatisch met een wettelijk percentage. Het actuele percentage vind je op rijksoverheid.nl.

En de kinderen? Regel eerst de kinderalimentatie

Hebben jullie samen kinderen, dan komt de partneralimentatie pas na de kinderalimentatie aan bod. De bijdrage voor de kinderen leg je vast in het ouderschapsplan, samen met het wisselschema en de verdeling van de kosten. Een eerste indicatie van de kinderalimentatie krijg je binnen twee minuten met onze gratis calculator. Wil je weten tot welke leeftijd die bijdrage doorloopt? Dat lees je in hoe lang moet je kinderalimentatie betalen.

Veelgestelde vragen

Hoe lang moet je partneralimentatie betalen?

Voor scheidingen sinds 1 januari 2020: de helft van de huwelijksduur, met een maximum van 5 jaar. Er zijn uitzonderingen voor huwelijken langer dan 15 jaar met AOW binnen 10 jaar, voor gezinnen met kinderen onder de 12, en voor scheidingen die voor 2020 zijn ingediend (toen gold maximaal 12 jaar).

Wat is het verschil met kinderalimentatie?

Kinderalimentatie is voor de kosten van de kinderen en geldt voor alle ouders, getrouwd of niet. Partneralimentatie is voor het levensonderhoud van je ex en bestaat alleen na een huwelijk of geregistreerd partnerschap. Kinderalimentatie gaat altijd voor en is niet aftrekbaar; partneralimentatie is aftrekbaar voor de betaler en belast bij de ontvanger.

Heb ik recht op partneralimentatie na samenwonen zonder huwelijk?

Nee. Zonder huwelijk of geregistreerd partnerschap bestaat er geen wettelijk recht op partneralimentatie, ook niet met een samenlevingscontract (tenzij jullie daarin zelf een alimentatieafspraak hebben opgenomen). Kinderalimentatie geldt wel gewoon.

Wanneer kan de alimentatie langer dan 5 jaar duren?

Bij een huwelijk langer dan 15 jaar waarbij de ontvanger binnen 10 jaar de AOW-leeftijd bereikt (dan tot de AOW), bij kinderen onder de 12 (dan tot het jongste kind 12 is) en bij scheidingen die voor 2020 zijn ingediend (oude regeling, max. 12 jaar). Gelden meerdere uitzonderingen, dan telt de langste termijn.

Mogen we zelf andere afspraken maken of afzien van partneralimentatie?

Ja. Een ander bedrag, een andere duur of helemaal afzien (nihilbeding): het mag allemaal, vastgelegd in het echtscheidingsconvenant. Bij kinderalimentatie kan dat niet zomaar, want die is een recht van het kind.

Stopt de partneralimentatie als mijn ex gaat samenwonen?

Ja, definitief. De verplichting eindigt als de ontvanger opnieuw trouwt, een geregistreerd partnerschap aangaat of gaat samenwonen als waren zij gehuwd, en herleeft niet als die relatie later strandt.

Eerst de kinderen, dan de rest

Kinderalimentatie gaat altijd voor. Bereken gratis een eerste indicatie en leg de afspraken over de kinderen vast in jullie ouderschapsplan.

Bereken kinderalimentatie

Deze pagina is algemene informatie en geen juridisch advies. De regels rond partneralimentatie kennen uitzonderingen en de bedragen worden jaarlijks geindexeerd. Raadpleeg rijksoverheid.nl, rechtspraak.nl of een familierechtadvocaat of mediator voor jouw situatie.