Kun je een ouderschapsplan zelf opstellen, zonder advocaat?
Ja, dat mag. Er is geen wet die zegt dat een advocaat je ouderschapsplan moet opstellen. Veel ouders regelen het samen, zonder dure procedures. In dit artikel lees je hoe je dat aanpakt: stap voor stap, met alle wettelijk verplichte onderdelen, en de eerlijke waarschuwing wanneer zelf doen juist geen goed idee is.
Waarom advocatenkantoren graag benadrukken dat je hulp nodig hebt
Zoek je online naar "ouderschapsplan opstellen", dan kom je veel kantoren tegen die stellen dat je zonder professionele begeleiding grote risico's loopt. Dat klopt niet helemaal. Het opstellen van het plan zelf is geen juridische handeling waarvoor een advocaat verplicht is. Pas als jullie er onderling niet uitkomen en een rechter om een beslissing moet vragen (de verzoekschriftprocedure bij de rechtbank), is bijstand van een advocaat wettelijk verplicht. Zolang jullie samen tot afspraken komen, mag je die zelf opstellen, samen laten toetsen door de rechtbank bij de scheiding, en klaar.
Meer over die juridische verplichting lees je in is een ouderschapsplan verplicht. Dit artikel gaat over het proces: hoe pak je het zelf aan, stap voor stap. Benieuwd wat de alternatieven kosten? Zie wat kost een ouderschapsplan voor de vergelijking met advocaat en mediator.
De wettelijk verplichte onderdelen
Een ouderschapsplan is geen vrijblijvend document. De wet (artikel 815 Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering) schrijft drie onderdelen dwingend voor:
Verdeling van zorg en opvoeding
Hoe verdelen jullie de dagen, weken en verantwoordelijkheden? Dit is het wisselschema plus de afspraken over wie wat regelt (school, sport, medische zaken).
Informeren en raadplegen
Hoe houden jullie elkaar op de hoogte, en over welke beslissingen (school, medische ingrepen, verhuizing) moet je elkaar vooraf raadplegen?
Kosten van verzorging en opvoeding
De afspraken over kinderalimentatie en de verdeling van bijzondere kosten (schoolreisjes, sport, kleding). Gebruik de alimentatiecalculator als startpunt voor het gesprek.
Ontbreekt een van deze drie onderdelen, dan kan de rechtbank het plan afwijzen bij de scheidingsprocedure. Dit is precies waar een tool zoals Wisselkompas je bij helpt: je vergeet geen verplicht onderdeel, omdat de wizard je er stap voor stap doorheen leidt.
Stappenplan: zo pak je het zelf aan
1. Praat eerst apart na, dan pas samen
Bedenk voordat je met je ex gaat praten wat voor jou belangrijk is: welk wisselschema past bij het werk en de school van de kinderen, wat voor communicatie je prettig vindt. Kom niet onvoorbereid aan tafel.
2. Zet het belang van het kind voorop
Elke keuze, van wisselschema tot vakantieverdeling, raakt het kind het meest. Vraag jezelf bij elke afspraak af: houdt dit rust en stabiliteit voor het kind, of lost het vooral iets op voor de ouders?
3. Doorloop elk verplicht onderwerp apart
Ga niet in een keer het hele plan af. Bespreek eerst het wisselschema, dan de communicatie, dan de financiele afspraken. Gebruik de Wisselkompas-wizard om structuur te houden: die stelt de juiste vragen in de juiste volgorde.
4. Leg afspraken concreet vast, niet vaag
"We overleggen wel" leidt tot ruzie. Schrijf op: wie haalt op welke dag op, hoe laat, en wat gebeurt er bij ziekte of een gewijzigd rooster. Concreet nu bespaart discussie later.
5. Laat het plan meelezen voor je het indient
Ook als je het zelf opstelt, is het verstandig een familierechtprofessional kort te laten meekijken of alle wettelijke onderdelen kloppen, zeker als je getrouwd was en het plan bij de rechtbank moet worden ingediend.
6. Onderteken en dien in (of bewaar het)
Was je getrouwd of geregistreerd partner? Dan gaat het plan mee met het echtscheidingsverzoek naar de rechtbank. Was je niet getrouwd, dan bewaar je het plan zelf; het is dan geen verplicht onderdeel van een procedure, maar wel je bewijs van gemaakte afspraken.
Wanneer is zelf doen wel verstandig, en wanneer niet
Eerlijkheid hoort hierbij. Zelf een ouderschapsplan opstellen werkt goed als jullie redelijk met elkaar kunnen praten en het in grote lijnen eens zijn. In sommige situaties is het verstandiger om er iemand bij te halen.
Zelf doen kan goed werken als
- jullie in grote lijnen op een lijn zitten
- de communicatie moeizaam maar niet vijandig is
- er geen sprake is van complexe financien of bezit
- jullie beiden vrijwillig en zonder druk instemmen
Schakel hulp in bij
- aanhoudend hoog conflict of vastgelopen gesprekken
- (vermoeden van) huiselijk geweld of onveiligheid
- grote onenigheid over hoofdverblijf of verhuizing
- complexe financiele situaties (eigen bedrijf, vermogen in het buitenland)
- het gevoel dat een van jullie onder druk wordt gezet om in te stemmen
Bij dat laatste rijtje is een mediator vaak de meest praktische en betaalbare eerste stap, voordat je naar een advocaat stapt. Lees meer over die route in scheiden via een mediator. Kom je er ook met een mediator niet uit, dan is een advocaat en eventueel de rechter de volgende stap.
Hoe Wisselkompas je begeleidt
Wisselkompas vervangt geen advocaat en doet zich daar ook niet als voor. Het is een wizard die je door alle onderwerpen leidt die wettelijk en praktisch in een volledig ouderschapsplan horen: wisselschema, communicatie, financien, bijzondere kosten, vakanties, en meer. Je krijgt aan het einde een compleet, gestructureerd document, zonder dat je onderdelen vergeet of dagenlang moet uitzoeken wat er allemaal in moet staan.
Twijfel je of jullie situatie geschikt is om zelf te doen? Start gewoon met de wizard: je ziet direct welke afspraken jullie al hebben en waar nog discussie over nodig is. Loopt het ergens vast, dan weet je precies op welk punt een mediator kan helpen.
Veelgestelde vragen
Mag ik een ouderschapsplan zelf opstellen, zonder advocaat?
Ja. Er is geen wettelijke plicht om een advocaat in te schakelen voor het opstellen zelf. Alleen bij een verzoekschriftprocedure bij de rechtbank (als jullie er niet samen uitkomen) is een advocaat verplicht.
Wat moet er wettelijk verplicht in een ouderschapsplan staan?
Afspraken over verdeling van zorg en opvoeding, over informeren en raadplegen, en over de kosten van verzorging en opvoeding (kinderalimentatie). Dit staat in artikel 815 Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering.
Moet mijn ouderschapsplan getoetst worden door de rechtbank?
Alleen als jullie getrouwd waren of geregistreerd partner waren: dan gaat het plan verplicht mee met het echtscheidingsverzoek. Was je niet getrouwd, dan is er geen verplichte toetsing, maar wordt een plan wel sterk aangeraden.
Kan een online tool zoals Wisselkompas een advocaat vervangen?
Wisselkompas begeleidt je door alle onderwerpen zodat je niets vergeet, maar vervangt geen juridisch advies bij complexe of hoog-conflict situaties. Daarvoor is een mediator of advocaat de juiste keuze.
Wanneer is het niet verstandig om het zelf te doen?
Bij aanhoudend hoog conflict, (vermoeden van) onveiligheid, grote onenigheid over hoofdverblijf of verhuizing, complexe financien, of als een van jullie zich onder druk gezet voelt.
Wat kost het om een ouderschapsplan zelf te maken?
Zelf doen kost vooral tijd. Met een tool zoals Wisselkompas betaal je eenmalig een klein bedrag voor een compleet, juridisch correct opgebouwd document, aanzienlijk goedkoper dan een advocaat die het voor je opstelt.
Stel je ouderschapsplan zelf samen, zonder iets te vergeten
De wizard leidt je door elk verplicht onderdeel heen, in duidelijke taal. Gratis om te starten.
Maak gratis je ouderschapsplanDeze pagina bevat algemene informatie en is geen juridisch advies. Raadpleeg bij twijfel een mediator, advocaat of de rechtbank in jouw regio.