Checklist: wat regel je in de eerste maand na de scheiding?
De eerste weken na een scheiding zijn vaak overweldigend. Er is veel te regelen, sommige zaken hebben spoed (inschrijving bij de gemeente, toeslagen aanpassen) en andere kunnen iets langer wachten. Met deze checklist weet je wat wanneer moet, zodat je niets vergeet en geen geld misloopt.
Week 1: het allerbelangrijkste eerst
Deze zaken hebben de meeste urgentie en moeten zo snel mogelijk geregeld worden.
-
Inschrijven op nieuw adres (gemeente)
Wettelijk verplicht binnen vijf dagen na je verhuizing. Je meldt je aan bij het gemeentehuis of via DigiD online. Je nieuwe adres bepaalt welke gemeente verantwoordelijk is voor toeslagen, uitkeringen en voorzieningen. Als kinderen bij jou wonen, ook hun adres bijwerken (in overleg met de andere ouder, want kinderen kunnen maar op een adres staan).
-
Toeslagen aanpassen of aanvragen
Meld de wijziging in je situatie direct bij de Belastingdienst via Mijntoeslagen. Na de scheiding verlies je je fiscale partner; dit kan je recht op zorgtoeslag, huurtoeslag en kindgebonden budget veranderen. Je kunt sommige toeslagen met terugwerkende kracht aanvragen, maar maximaal drie maanden terug. Wacht dus niet.
-
Eigen bankrekening openen
Als je nog geen eigen rekening hebt, open die dan direct. Verander de tenaamstelling van rekeningen die alleen op jouw naam staan als die nu ook op naam van je ex staan, of andersom. Sluit gezamenlijke spaarrekeningen af in overleg en verdeel het saldo.
-
Zorgverzekering aanpassen
Kinderen staan vaak meeverzekerd bij een van de ouders. Spreek af welke ouder de kinderen verzekert. Bij co-ouderschap is het eenvoudigst als de kinderen bij een ouder op de verzekering staan; de kosten zijn dan vaak onderdeel van de kinderalimentatieafspraken. Controleer ook of je eigen polis aanpassing nodig heeft.
Week 2: kinderen en school
-
School informeren
Ga langs op school of maak een afspraak met de leerkracht. Vertel dat de situatie thuis is veranderd, wie de kinderen wanneer ophaalt en welke twee adressen er zijn. Geef door dat beide ouders recht hebben op informatie over de kinderen, tenzij een ouder geen gezag heeft. Vraag de school om rapporten en brieven voortaan naar beide adressen te sturen.
-
Eerste wisselschema maken
Stel samen een eerste wisselschema op, al is het tijdelijk. Kinderen hebben baat bij duidelijkheid en regelmaat, ook als jullie het er als ouders niet volledig over eens zijn. Gebruik de wisselagenda om het schema visueel te maken en te delen. Leg het schema vast in het ouderschapsplan.
-
Kinderbijslag: splitsen of niet?
Bespreek of jullie de kinderbijslag willen splitsen via de SVB. Bij co-ouderschap kan dit eerlijk zijn, maar het heeft gevolgen voor het kindgebonden budget. Bekijk de pagina co-ouderschap en toeslagen voor de afwegingen en dien het verzoek in als jullie voor splitsen kiezen.
-
Huisarts en andere zorgverleners
Geef bij de huisarts, tandarts en eventuele andere zorgverleners door dat er twee adressen zijn en wie bij afspraken en medische beslissingen betrokken moet worden. Maak afspraken over wie toestemming geeft voor medische ingrepen bij de kinderen.
Week 3 en 4: papierwerk en afspraken vastleggen
-
Ouderschapsplan opstellen
Een ouderschapsplan is wettelijk verplicht als jullie gezamenlijk gezag hebben. Leg er minimaal in vast: het wisselschema, hoe jullie communiceren en beslissingen nemen, en de financiele verdeling (kinderalimentatie en bijzondere kosten). Met de gratis wizard maak je een compleet plan in je eigen tempo. Bekijk ook de complete checklist.
-
Kinderalimentatie berekenen en afspreken
Maak een indicatieve berekening van de kinderalimentatie met de gratis calculator. Lees ook de uitleg over hoe de berekening precies werkt. Leg het afgesproken bedrag vast in het ouderschapsplan en spreek af wanneer jullie het opnieuw bekijken.
-
Adreswijzigingen doorgeven
Geef je nieuwe adres door aan: werkgever, bank, pensioenuitvoerder, verzekeringsmaatschappijen, Belastingdienst, UWV als dat van toepassing is, abonnementen en tijdschriften, en familie en vrienden. Gebruik Mijnoverheid.nl om te checken welke instanties je nieuwe adres al hebben via de BRP-koppeling.
-
Woonsituatie definitief regelen
Als de woning nog niet definitief geregeld is (wie blijft, wie vertrekt, verkopen), zet dat dan in gang. Bij een koopwoning is dit de grootste financiele beslissing van de scheiding. Raadpleeg een hypotheekadviseur en notaris. Bij een huurwoning: informeer je verhuurder tijdig over de veranderde situatie.
-
Nieuwe begroting maken
Maak een overzicht van je nieuwe inkomsten en vaste lasten. Bereken of er een tekort is en welke regelingen dat kunnen opvangen. Zie het financieel overzicht na scheiding voor een compleet overzicht van toeslagen en regelingen. Gratis hulp bij budgetteren via nibud.nl en geldfit.nl.
Op langere termijn: niet vergeten
Belastingaangifte
Bij de volgende aangifte doe je aangifte als individu, niet meer als fiscale partners. Controleer of je recht hebt op de IACK als je kinderen hebt die co-ouderschap genieten en jonger zijn dan 12 jaar.
Testamentaire regelingen
Bekijk je testament en eventuele begunstigingen bij levensverzekeringen of pensioen. Na een scheiding wil je waarschijnlijk veranderingen doorvoeren. Een notaris kan hierbij helpen.
Ouderschapsplan evalueren
Het eerste plan is vaak tijdelijk. Spreek af wanneer jullie het evalueren: na drie maanden of een half jaar. Omstandigheden veranderen, kinderen groeien, en het plan moet mee. Kijk naar de pagina ouderschapsplan wijzigen.
Hulp voor jezelf
Een scheiding is ook emotioneel zwaar. Schaam je niet om hulp te zoeken, voor jezelf of de kinderen. Maatschappelijk werk, een coach of een therapeut kan helpen om de overgang goed te verwerken.
Veelgestelde vragen
Wat moet ik als eerste regelen na een scheiding?
De eerste prioriteiten: inschrijven bij de gemeente op je nieuwe adres, toeslagen aanpassen via Mijntoeslagen, eigen bankrekening openen en de zorgverzekering aanpassen. Doe dit snel, want sommige toeslagen kun je pas met terugwerkende kracht aanvragen tot drie maanden.
Hoe snel moet ik mijn adreswijziging doorgeven?
Wettelijk verplicht binnen vijf dagen na verhuizing. Je meldt je aan bij het gemeentehuis of via DigiD. Het adres bepaalt je toeslagen, de kinderbijslag en de schoolinschrijving van je kinderen.
Moet ik een nieuw ouderschapsplan maken of kan ik het bestaande bijwerken?
Als jullie nog geen ouderschapsplan hebben, maak dat dan zo snel mogelijk met de gratis wizard. Een bestaand plan kun je altijd aanpassen. Zie de pagina ouderschapsplan wijzigen.
Wanneer vertel ik het aan de school van de kinderen?
Zo snel mogelijk. Vertel de school wie de kinderen wanneer ophaalt, wat de twee adressen zijn en dat beide ouders recht hebben op informatie. Scholen zijn gewend aan co-ouderschap; een korte afspraak met de leerkracht voorkomt misverstanden.
Begin met het ouderschapsplan
Het ouderschapsplan is de basis van jullie nieuwe situatie als ouders. Gratis en stap-voor-stap, zonder advocaat.
Maak gratis je ouderschapsplanDeze pagina is algemene informatie en geen juridisch of financieel advies. Raadpleeg voor jouw specifieke situatie een mediator, advocaat of financieel adviseur.