Gescheiden, hoe red ik het financieel?
Direct na een scheiding verandert je financiele situatie ingrijpend. Twee inkomens worden er een, de vaste lasten blijven of stijgen, en er komen nieuwe kosten bij. Dit overzicht helpt je stap voor stap: van je nieuwe begroting tot de toeslagen die je kunt aanvragen, van de woning tot gratis hulp bij jou in de buurt.
Stap 1: maak een overzicht van je nieuwe situatie
Voordat je weet wat je tekort komt of over hebt, moet je een helder beeld van je nieuwe maandelijkse cijfers. Zet twee kolommen naast elkaar:
Inkomsten
- Nettosalaris of uitkering
- Kinderalimentatie die je ontvangt
- Partneralimentatie die je ontvangt
- Toeslagen (zie hieronder)
- Kinderbijslag
- Eventuele bijverdiensten
Vaste lasten
- Huur of hypotheek
- Zorgverzekering
- Energie en internet
- Kinderalimentatie die je betaalt
- Boodschappen, vervoer, abonnementen
- Kinderopvang
Nibud heeft een gratis budgetplanner waarmee je dit overzicht snel maakt. Als er een tekort is, zijn toeslagen en regelingen de eerste plek om te kijken.
Alimentatie: kinderalimentatie en partneralimentatie
Alimentatie is voor veel mensen de grootste variabele in de nieuwe begroting. Er zijn twee vormen:
Kinderalimentatie
Kinderalimentatie dekt de kosten van de verzorging en opvoeding van jullie kinderen. De hoogte volgt de Tremanormen: eerst worden de kosten van de kinderen berekend op basis van het gezinsinkomen voor de scheiding, daarna wordt de draagkracht van beide ouders bepaald en tot slot wordt een zorgkorting toegepast voor de tijd dat de betalende ouder de kinderen zelf opvangt. Bij co-ouderschap (50/50) kan het bedrag laag of nul zijn als beide ouders een vergelijkbaar inkomen hebben.
Kinderalimentatie is niet belastbaar voor de ontvanger en niet aftrekbaar voor de betaler. Maak een indicatieve berekening met de gratis calculator of bekijk hoe de berekening precies werkt.
Partneralimentatie
Partneralimentatie is bedoeld voor de partner die door het huwelijk of de relatie een inkomensverlies heeft geleden, bijvoorbeeld door minder of niet werken tijdens de relatie. De duur is in 2026 maximaal de helft van de duur van het huwelijk, met een maximum van vijf jaar (met uitzonderingen voor langdurige huwelijken of als er kinderen jonger dan 12 zijn). Partneralimentatie is aftrekbaar voor de betaler en belastbaar inkomen voor de ontvanger.
Of je recht hebt op partneralimentatie en hoeveel, hangt af van de omstandigheden. Een mediator of advocaat kan dit voor jou berekenen.
Toeslagen en regelingen na scheiding
Als je na de scheiding als alleenstaande ouder of met een lager inkomen verdergaat, kun je aanspraak maken op meerdere regelingen. Check ze allemaal, want veel mensen laten geld liggen.
Kinderbijslag (SVB)
Kinderbijslag is een vaste bijdrage per kwartaal per kind, ongeacht je inkomen. Bij co-ouderschap (minstens de helft van de tijd bij beide ouders) kun je de kinderbijslag op verzoek splitsen: iedere ouder ontvangt dan de helft. Zonder splitsingsverzoek gaat de volledige kinderbijslag naar de ouder bij wie het kind staat ingeschreven. Kijk op svb.nl voor actuele bedragen en het splitsen.
Kindgebonden budget (Belastingdienst)
Het kindgebonden budget is een inkomensafhankelijke toeslag voor ouders met kinderen tot 18 jaar. Na een scheiding vervalt je eventuele fiscaal partnerschap; daardoor kan je recht op kindgebonden budget sterk toenemen. Er is in 2026 ook een extra "alleenstaande-ouderkop" voor ouders zonder fiscale partner die de kinderbijslag ontvangen. Het kindgebonden budget gaat naar de ouder die de kinderbijslag ontvangt (of bij splitsing naar de ouder met het laagste inkomen). Check je recht via Mijntoeslagen op belastingdienst.nl.
Huurtoeslag (Belastingdienst)
Als je na de scheiding een huurwoning bewoont en je inkomen is niet te hoog, kom je mogelijk in aanmerking voor huurtoeslag. De toeslag is afhankelijk van je huurprijs, je inkomen en je eventuele toeslagpartner. In 2026 geldt een maximale huurgrens; huur je duurder, dan heb je geen recht op huurtoeslag. Check de actuele grenzen en vraag zo snel mogelijk aan, want je kunt maximaal drie maanden terugvragen.
Zorgtoeslag (Belastingdienst)
Zorgtoeslag compenseert een deel van je zorgverzekeringspremie als je inkomen onder een bepaalde grens ligt. Na een scheiding verander je van fiscaal partner naar alleenstaande, waardoor de inkomensgrens voor zorgtoeslag voor jou als individu van toepassing wordt. Vraag dit direct aan als je je situatie wijzigt.
Kinderopvangtoeslag (Belastingdienst)
Als je werkt en gebruikmaakt van een geregistreerd kinderopvangcentrum of gastouder, heb je mogelijk recht op kinderopvangtoeslag. De toeslag wordt per opvanguur vergoed en hangt af van je inkomen en het aantal uren opvang. Bij co-ouderschap krijgt de ouder die de opvang betaalt en contracthouder is de toeslag, ook als de kinderen niet altijd bij hem of haar zijn.
Heffingskortingen (Belastingdienst)
Twee heffingskortingen zijn specifiek interessant na een scheiding. De alleenstaande-ouderkorting bestaat niet meer als aparte korting, maar de inkomensafhankelijke combinatiekorting (IACK) is juist voor werkende ouders met kinderen jonger dan 12 jaar. Bij co-ouderschap kun je als niet-ingeschreven ouder toch de IACK claimen als de kinderen minstens drie dagen per week bij jou verblijven. De korting liep in 2026 op tot meer dan 2.900 euro per jaar. Zie ook de pagina over co-ouderschap en toeslagen.
Inschrijving kinderen: gevolgen voor toeslagen
Kinderen kunnen in Nederland maar op een adres zijn ingeschreven in de Basisregistratie Personen (BRP). Dat adres is juridisch het "hoofdverblijf" en heeft directe gevolgen voor geld:
- Kinderbijslag: gaat standaard naar de ouder bij wie het kind staat ingeschreven, tenzij jullie een splitsingsverzoek indienen bij de SVB.
- Kindgebonden budget: gaat naar de ouder die de kinderbijslag ontvangt. Bij splitsing van kinderbijslag ontvangt de ouder met het laagste inkomen het kindgebonden budget.
- School: scholen kijken naar het ingeschreven adres bij aanmelding. Bij co-ouderschap is dit doorgaans geen probleem als de school dichtbij beide adressen ligt.
- IACK: de ouder bij wie de kinderen niet zijn ingeschreven kan toch IACK claimen als de kinderen minstens drie dagen per week bij hem of haar verblijven en hij of zij werkt.
Spreek goed af bij wie de kinderen staan ingeschreven en wat de gevolgen zijn voor toeslagen. Leg de afspraken hierover vast in je ouderschapsplan. Meer uitleg over toeslagen bij co-ouderschap staat op de pagina co-ouderschap en toeslagen: wie krijgt wat.
De woning: blijven, uitkopen of verkopen
De woning is voor veel koppels het grootste gezamenlijke bezit en de ingewikkeldste beslissing. Drie opties:
Jij blijft
Je koopt het aandeel van je ex-partner uit en zet de hypotheek op eigen naam. De bank toetst of je de maandlasten alleen kunt dragen. Lukt dat, dan blijft de vertrouwde omgeving voor de kinderen.
Ex-partner blijft
Je ex koopt jou uit. Zorg dat je naam van de hypotheek wordt gehaald: zolang jij medeondertekenaar bent, ben je aansprakelijk voor de schuld, ook als jij er niet meer woont.
Samen verkopen
Jullie verkopen de woning en delen de opbrengst (of het verlies). Dit geeft beiden een schone lei maar vraagt afspraken over wie in de woning blijft totdat de woning verkocht is.
Heb je een huurwoning, dan zijn er twee mogelijkheden: de een neemt de huurovereenkomst over, of jullie geven samen op. Informeer je verhuurder tijdig; sommige verhuurders vereisen een nieuwe toetsing als slechts een van de huurders overblijft.
Schakel bij een koopwoning altijd een hypotheekadviseur en notaris in. De kosten hiervan zijn fiscaal soms aftrekbaar als kosten van de echtscheiding.
Kosten van de kinderen eerlijk verdelen
Naast het vaste alimentatiebedrag zijn er doorlopende en bijzondere kosten voor de kinderen: kleding, schoolspullen, sport, medische kosten, verjaardagen. Hoe verdelen jullie die?
- Gewone kosten: dit zijn de dagelijkse kosten die in de kinderalimentatie zijn meegenomen. De ouder bij wie de kinderen op dat moment zijn, draait op voor boodschappen, kleding en vrije tijd.
- Bijzondere kosten: grote, onverwachte of niet-reguliere kosten (tandarts, brillen, schoolreisjes, sport) verdeel je apart. Spreek een drempelwaarde af, zodat niet elke kleine aankoop overleg vereist.
- Pot voor de kinderen: sommige ouders maken een gezamenlijke rekening waarop ze maandelijks een vast bedrag storten voor grotere kosten van de kinderen. Dat scheelt discussie.
In Wisselkompas kun je de kosten van de kinderen direct bijhouden en verdelen. Maak een gratis plan om ook de kostenverdeling vast te leggen.
Gratis hulp: waar je terechtkunst
Je hoeft er niet alleen voor te staan. Deze instanties helpen je kosteloos:
Sociaal raadslieden (gemeente)
Gratis en onafhankelijk advies over toeslagen, uitkeringen, schulden en sociale regelingen. Bereikbaar via je gemeente of de sociale dienst. Ideaal als eerste stap.
Nibud
Het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (nibud.nl) heeft gratis tools, rekenhulpen en informatie over budgetteren na een scheiding. Geen persoonlijk gesprek, wel betrouwbare informatie.
Geldfit
Geldfit.nl is een initiatief van de overheid en biedt online hulptools en een gratis adviesgesprek. Geschikt als je wilt weten of je schulden dreigen of al hebt.
Juridisch Loket
Het Juridisch Loket (juridischloket.nl) geeft gratis eerstelijns juridisch advies over alimentatie, de woning en andere scheidingskwesties. Via chat, telefoon of inloopspreekuur.
Veelgestelde vragen
Welke toeslagen krijg ik na een scheiding?
Na een scheiding kun je in aanmerking komen voor zorgtoeslag, huurtoeslag (als je een huurwoning hebt), kindgebonden budget en kinderopvangtoeslag. Of en hoeveel hangt af van je inkomen en situatie. Check via Mijntoeslagen op belastingdienst.nl.
Is kinderalimentatie belastbaar inkomen?
Nee. Kinderalimentatie die je ontvangt is geen belastbaar inkomen. De betaler mag het ook niet aftrekken. Partneralimentatie werkt anders: die is wel aftrekbaar voor de betaler en belastbaar voor de ontvanger.
Hoe wordt kinderalimentatie berekend?
Via de Tremanormen: kosten van de kinderen bepalen op basis van het gezamenlijk inkomen voor de scheiding, daarna draagkracht per ouder en tot slot een zorgkorting voor de omgangstijd. Zie de uitleg op kinderalimentatie berekenen of gebruik de gratis calculator.
Mag ik na de scheiding in de koopwoning blijven wonen?
Dat kan, maar je moet de ander uitkopen en de hypotheek op eigen naam overzetten. De bank toetst of jij de lasten alleen kunt dragen. Lukt dat niet, zijn uitkopen of samen verkopen de alternatieven. Schakel altijd een hypotheekadviseur in.
Wat is de inkomensafhankelijke combinatiekorting?
De IACK is een belastingkorting voor werkende ouders met kinderen jonger dan 12 jaar. Bij co-ouderschap kun je als niet-ingeschreven ouder toch de IACK claimen als de kinderen minstens drie dagen per week bij jou verblijven. De korting loopt in 2026 op tot meer dan 2.900 euro per jaar. Lees meer op de pagina co-ouderschap en toeslagen.
Waar krijg ik gratis financieel advies na een scheiding?
Bij de sociaal raadslieden van je gemeente, via nibud.nl, via geldfit.nl en bij het Juridisch Loket (juridischloket.nl). De gemeente kan ook doorverwijzen naar schuldhulpverlening.
Leg de financiele afspraken vast in je ouderschapsplan
Alimentatie, kostenverdeling en toeslagen: met Wisselkompas zet je alles stap-voor-stap in een compleet ouderschapsplan. Gratis en zonder advocaat.
Maak gratis je ouderschapsplanDeze pagina is algemene informatie en geen financieel of juridisch advies. Toeslagbedragen en inkomensgrenzen worden jaarlijks aangepast; raadpleeg altijd belastingdienst.nl, svb.nl of een adviseur voor jouw actuele situatie.