Kinderalimentatie berekenen: zo werkt het
Kinderalimentatie is bedoeld om de kosten van de kinderen te dragen na een scheiding. De hoogte is niet willekeurig: rechtbanken en mediators volgen de Tremanormen, een stappenplan dat rekening houdt met de behoefte van de kinderen, de draagkracht van beide ouders en de tijd dat jullie zelf voor de kinderen zorgen. Hieronder leg je de stappen uit en maak je een indicatieve berekening.
Wat zijn de Tremanormen?
De Tremanormen zijn de landelijke richtlijnen voor het berekenen van alimentatie. Ze zijn opgesteld door de Expertgroep Alimentatienormen, een samenwerking van rechters, en worden jaarlijks bijgewerkt. Geen wet, maar in de praktijk volgen vrijwel alle rechters en mediators ze. Ze gelden zowel voor kinderalimentatie als voor partneralimentatie.
De berekening van kinderalimentatie verloopt in drie stappen. Elke stap bouwt voort op de vorige.
Stap 1: de behoefte van de kinderen
Hoeveel kosten de kinderen? De Tremanormen bepalen dit op basis van het netto gezinsinkomen van jullie samen vlak voor de scheiding. Hoe hoger het gezinsinkomen was, hoe hoger de kosten voor de kinderen worden ingeschat. De bedragen staan in tabellen die jaarlijks worden herzien.
Voorbeeld: had jullie gezin een netto inkomen van 4.000 euro per maand en jullie hebben twee kinderen, dan schatten de Tremanormen de totale kosten van de kinderen in op een bedrag dat in de bijbehorende tabel staat. Dit totaalbedrag is de behoefte van de kinderen. Dit bedrag wordt in stap 2 over beide ouders verdeeld.
Merk op: de behoefte is gebaseerd op het inkomen voor de scheiding, niet op het inkomen daarna. De redenering is dat de kinderen niet slechter af mogen worden door de scheiding van de ouders.
Stap 2: draagkracht van beide ouders
Niet elke ouder kan evenveel bijdragen. Daarom berekent de Tremanorm de draagkracht van elke ouder: het bedrag dat overblijft nadat je vaste lasten zijn gedekt. De draagkracht hangt af van:
- Netto besteedbaar inkomen (NBI): je inkomen na belasting en heffingskortingen, inclusief eventuele toeslagen en aftrekposten.
- Woonlasten: de forfaitaire woonlast die de norm hanteert (een percentage van het NBI). Als je werkelijke woonlasten hoger zijn, kun je soms een hogere last opvoeren.
- Bijstandsnorm: de draagkracht mag niet zo laag worden dat je onder het sociaal minimum uitkomt. Er is een minimumgrens.
De draagkracht van beide ouders samen bepaalt hoeveel elk kan bijdragen aan de behoefte van de kinderen. Als de totale draagkracht lager is dan de behoefte, wordt de behoefte naar beneden bijgesteld tot wat de ouders samen kunnen opbrengen.
Het aandeel van iedere ouder wordt vervolgens berekend naar rato van beider draagkracht.
Stap 3: de zorgkorting
De zorgkorting is een aftrek op het alimentatiebedrag voor de tijd dat de betalende ouder de kinderen zelf opvangt. De gedachte: als jij de kinderen bij je hebt, maak je ook kosten, dus hoef je minder te betalen aan de andere ouder.
15%
Minder dan 1 dag per week bij de betalende ouder
25%
Gemiddeld 1 tot 2 dagen per week (omgangsregeling)
35%
Co-ouderschap: minimaal 3 dagen per week of 50/50
De zorgkorting wordt in mindering gebracht op het aandeel van de betalende ouder. Als de zorgkorting hoger is dan het aandeel dat de ouder zou betalen, ontstaat er een zorgkorting-tekort. De rechter kan dan de andere ouder vragen dit tekort bij te dragen, maar dat hoeft niet altijd.
Voorbeeld: berekening in drie stappen
Dit is een illustratief voorbeeld. Werkelijke bedragen hangen af van aftrekposten, toeslagen en de precieze tabellen van het betreffende jaar.
Bijzondere kosten: wat valt er niet in?
Naast de gewone kosten van de kinderen zijn er bijzondere kosten die niet zijn meegenomen in de behoeftetabel. Denk aan:
- Orthodontie en brillen
- Schoolreisjes en speciale schoolactiviteiten
- Sportcontributies boven een bepaald bedrag
- Kinderopvang
- Rijlessen en studie
Spreek in het ouderschapsplan af hoe jullie deze bijzondere kosten verdelen en welk bedrag als drempel geldt voor overleg.
Wanneer kan kinderalimentatie worden aangepast?
Kinderalimentatie is niet voor eeuwig vastgesteld. Je kunt de alimentatie aanpassen als de situatie wezenlijk verandert:
- Inkomenswijziging: als je inkomen sterk daalt of stijgt (door ontslag, promotie, arbeidsongeschiktheid of een nieuwe baan).
- Wijziging zorgverdeling: als de kinderen meer of minder tijd bij een van jullie doorbrengen, verandert de zorgkorting.
- Nieuwe partner: als jij of je ex-partner gaat samenwonen, kan dat de draagkracht beinvloeden.
- Kinderen worden ouder: de behoefte van kinderen stijgt met de leeftijd; op 6, 12 en 18 jaar zijn er sprongen in de behoeftetabel.
Aanpassen kan in onderling overleg (leg het schriftelijk vast) of via de rechter als jullie er niet uitkomen. Zie ook de pagina ouderschapsplan wijzigen.
Veelgestelde vragen
Hoe wordt kinderalimentatie berekend?
Via de Tremanormen in drie stappen: (1) behoefte van de kinderen op basis van het gezinsinkomen voor de scheiding, (2) draagkracht van beide ouders en (3) zorgkorting voor de omgangstijd. Gebruik de gratis calculator voor een indicatie.
Wat zijn de Tremanormen?
De landelijke richtlijnen voor alimentatieberekeningen, opgesteld door de Expertgroep Alimentatienormen van de rechtbank. Ze worden jaarlijks bijgewerkt en gevolgd door vrijwel alle rechters en mediators in Nederland.
Wat is een zorgkorting bij kinderalimentatie?
Een aftrek op de alimentatie voor de dagen dat de betalende ouder de kinderen zelf opvangt: 15%, 25% of 35% van de behoefte, afhankelijk van hoeveel tijd de kinderen bij de betalende ouder zijn. Bij co-ouderschap (50/50) is de zorgkorting 35%.
Is kinderalimentatie aftrekbaar van de belasting?
Nee. Kinderalimentatie is niet aftrekbaar voor de betaler en geen belastbaar inkomen voor de ontvanger. Dit geldt al sinds 2015. Partneralimentatie is dat wel.
Kan kinderalimentatie worden aangepast?
Ja, bij een wezenlijke wijziging van omstandigheden: inkomensverandering, andere zorgverdeling, nieuwe partner of kinderen die ouder worden. Dat doe je in onderling overleg of via de rechter.
Bereken een indicatie en leg het vast
Met de gratis calculator maak je een indicatieve berekening op basis van de Tremanormen. Neem het resultaat mee naar je ouderschapsplan.
Deze pagina is algemene informatie en geen juridisch of financieel advies. De Tremanormen worden jaarlijks herzien; voor je specifieke situatie is advies van een mediator of advocaat aan te raden.